Spaartips: uitgestelde beloning

De een vindt sparen makkelijker dan de ander. Ik vind het redelijk makkelijk en ik weet ook wel waarom. Een uitgestelde beloning is iets waar ik geen moeite mee heb. En dat is alles wat sparen echt is. Als je moeite hebt met sparen heb je er misschien iets aan als je dat accepteert. Het lange- termijn-denken is daarbij belangrijker dan korte termijn tevredenheid.\

Wat is een uitgestelde beloning?

Het bovenstaande filmpje is een welbekend experiment met kinderen die een snoepje krijgen. De onderzoeker vertelt hen dat ze het mogen op eten. Maar als ze wachten tot ze terugkomt, en het snoepje niet opeten, dan krijgen ze er nog eentje. De kinderen moeten 15 minuten wachten, wat op die leeftijd een eeuwigheid is. En het spekje (want dat is een marshmallow eigenlijk) ruikt lekker, ziet er heerlijk uit en er is niemand in de kamer om ze te stoppen. Uit het experiment bleek dat kinderen die konden wachten, later meer succesvol waren in het leven. Natuurlijk is dat een grote claim, maar jezelf kunnen intomen en beheersen zijn wel essentiële skills die je helpen.

Uitgestelde beloning is dus dat je niet het spekje opeet, maar wacht op de beloning van het tweede snoepje. Je wordt beloond voor je zelfbeheersing. Dat is lange termijn denken in de praktijk. Het is hetzelfde als elke maand 10 euro opzij zetten om aan het einde van het jaar jezelf een 120 euro kado te kunnen doen. Of vroeger toen er nog spaarrente was (wamt die is er bijna niet meer), dat je 100 euro op de bank zette en dan met 5% rente aan het einde van het jaar een leuk bedrag bij kon schrijven.

spaar_img1

Aanleren als kind: zakgeld

Hoe weinig geld je ook hebt, als je kinderen hebt is het in hun belang dat ze ook op jonge leeftijd een beetje zakgeld krijgen. Dat kan ook met dubbeltjes, en 50 cent muntjes. Ten eerste is dat goed voor jou als ouder, want je leert te budgetteren zodat er ruimte is voor zakgeld, en ten tweede heeft je kind er belang bij, want het kan nu leren die uitgestelde beloning te pakken. Geef ze de vrijheid om die 50 cent uit te geven aan een snoepje. Maar wijs ze er ook op dat als ze 4 weken sparen ze met twee euro meer kunnen doen, misschien wel iets leuks halen bij de speelgoedwinkel. Heb je financiële ruimte dan kun je ook sponsoren. Stel een spaarbedrag voor, en zeg dan dat als ze dat bij elkaar hebben, je er een euro bijlegt. Dus 4 weken zakgeld sparen levert dan één euro extra op.

Tieners kunnen bijvoorbeeld prima kleedgeld krijgen. Maak duidelijke afspraken over wat daarvan betaald moet worden. Wijs op de voordelen van kleding in de uitverkoop. Laat ze zelf de prijs/kwaliteit verhoudingen ondervinden. Goedkope sneakers zijn leuk, maar zijn na één zomer kapot. Dat is prima als je nog groeit, maar als je op de lange termijn kunt kopen, wil je natuurlijk schoenen die langer meegaan.

spaar_img2

Volwassenen die prioriteiten stellen

Als volwassene moet je prioriteiten kunnen stellen. Ook met een klein budget kun je goed uitkomen. Ik maakte altijd boodschappenlijstjes, waarbij een aantal zaken altijd terugkwamen. Dat waren de essentiële zaken. Alles wat daarboven op kwam, was luxe en kon ook wel eens worden overgeslagen. Als ik dus ergens voor moest sparen, bijvoorbeeld OV kosten, dan sloeg ik de luxe zaken even over.

En andersom werkt het trouwens ook. Als je een vriezer hebt, dan kun je heel veel zaken groter inslaan dan je direct nodig hebt, maar op de lange termijn opmaakt. Dus als brood in de aanbieding is: koop het dubbele en vries het in. Dan heb je de volgende week ruimte in je budget voor iets anders. Dit heeft dan weer weinig zin als het een luxe product is, zoals 2 zakken chips. Dit is geen prioriteit, en de kans is ook groot dat je die twee zakken dan ook nog eens in die week opmaakt, waardoor je je hele voordeel al opeet voor je er lol van hebt.

Makkelijk praten

Aan de ene kant denk ik ‘ik heb nu makkelijk praten’. We hebben een goed inkomen, een leuk huis en kunnen onze vaste lasten goed dragen. We hebben geen kinderen met bijkomende kosten. Toch sparen we nog steeds. Ons huis is nog lang niet af en er moet heel veel aan gebeuren. Maar ik weet dat we met een beperkt budget uit kunnen komen, en dus gaat het sparen ons ook nog steeds goed af. Het gaat er niet zozeer om om veel te kopen voor weinig geld. Maar meer om weten wat je consumeert en daar je inkoop op af te stemmen. Wat heeft het voor zin om 20 eieren te kopen, als je er hooguit 6 in de week eet? Waarom zou je elke avond vlees moeten eten? Is thee of water niet net zo lekker als limonade of frisdrank? En waarom zou je groente blijven kopen bij de supermarkt, als die groente al na 4 dagen schimmel vertoont? (Echt. Ik weet niet wat ze bij onze supermarkt doen, maar de laatste tijd schimmelen alle verse producten die we daar kopen ver voor de verwachte tijd. Ik stap dus over op een andere groenteleverancier.)

Ik ben student geweest, ik heb rotbaantjes gehad die minder betaalden dan het bijstandsniveau ook toen ik niet meer studeerde. Ik weet echt wel wat het is om met weinig rond te komen. En het kan. Je kunt altijd sparen, heb ik ondervonden. Je hoeft niet in één keer een groot bedrag, of een rond bedrag, weg te zetten. Als je elke week 5 of 10 cent overhebt van de boodschappen, doe die dan in een simpele spaarpot, en hoewel het dan lang duurt voor je een substantieel bedrag bij elkaar hebt, het kan je ook net dat zetje geven om eens een week 50 cent of een euro in die pot te doen.

8 reacties:

  1. Goed artikel. Ik ben zeer bewust bezig met geldlessen voor mijn kinderen. Al vrij vroeg ben ik begonnen met zakgeld. Ik leer ze te sparen als ze iets groots willen kopen. Wel opmerkelijk ondanks dezelfde opvoeding de uitgavenpatronen van mijn twee zonen zijn heel anders geworden. Ik zelf ben ook bewust bezig als het bewust om met geld gaat. Ik blijf de balans vinden tussen sparen en genieten.

    • Ja, het moet niet zo zijn dat je helemaal niks meer uitgeeft aan leuke dingen. En het blijft toch afwachten hoe kinderen het oppakken als volwassenen. Maar wat je ze hebt bijgebracht komt altijd weer naar boven, uiteindelijk. Dat weet ik zeker.

  2. Ik heb een paar zoons die zich totaal niet kunnen beheersen met hun geld. Gelukkig zien ze dit in, en daarom parkeren ze hun geld op mijn spaarrekening zodat ze er niet kunnen aan zitten!

    • Da’s toch ook slim! 🙂 Jezelf zo goed kennen dat je voorkomt dat je je geld uitgeeft, ik vind het slim. Daar leer je ook van. Hebben ze later ook plezier van, zal je zien.

  3. Ik ben ook helemaal voor sparen, ik houd van dat veilige gevoel dat je altijd wat reserve hebt. Helaas heeft sparen op dit moment nadelige gevolgen. Je wordt er in allerlei opzichten voor gestraft i.p.v. beloond!

  4. Ik moet toegeven dat ik dus zo’n kind zou zijn dat het snoepje nu al op eet onder het mom, dan heb ik die alvast.

    Sparen is altijd een issue geweest. Ik kan het gewoon niet en dat terwijl ik het juist van thuis uit wel heb meegekregen. Maar misschien komt het juist wel doordat ik thuis gezien heb dat elk dubbeltje omgedraaid moest worden, dat ik nu meteen koop wat ik kan kopen.

  5. Gelukkig heb ik van thuis uit goede lessen meegekregen mbt mijn geld uitgeven / sparen etc. en daar pluk ik nu de vruchten van en word ik beloond ;). Liefs.x

  6. Wat leuk om te lezen! Ik ben heel goed in sparen. Ik vind het fijn om iets achter de hand te hebben. Met sparen en geld kan ik me heel goed beheersen…. met chocolade niet ;-).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *